Image from WikiMedia Commons. CC-BY Richard Cyganiak and Anja Jentzsch

Παίρνω αφορμή την ανακοίνωση του γραφείου του προέδρου των Η.Π.Α. σχετικά με την ανοιχτή κυβέρνηση, η οποία δημοσιεύτηκε στις αρχές Δεκεμβρίου 2009. Στην παρούσα επιστολή θέτονται οι βασικές αρχές και άξονες προς την υλοποίηση διαφάνειας και δια-λειτουργίας των κυβερνητικών υπηρεσιών [1]. Τα ακόλουθα αποτελούν εν μέρη μεταφράσεις των πηγών που παραθέτονται στο τέλος με την παραβολή των δικών μου σκέψεων. Θα προσπαθήσω να διαχωρίσω τα δύο όσο μπορώ χωρίς να δυσκολέψω την ανάγνωση.

Το σημαντικό με το συγκεκριμένο έγγραφο είναι ότι δεν πρόκειται μόνο περί των αρχών που θα πρέπει να διέπει την προσπάθεια, αλλά προχωρά και στην τοποθέτηση συγκεκριμένων χρονοδιαγραμμάτων. Και ίσως αυτό είναι και το πιο σημαντικό στοιχείο. Γιατί δεν αρκεί μόνο να παρουσιάζεις τα  σχέδια στρατηγικής υλοποίησης, θα πρέπει να διαθέτεις και ένα τρόπο να προωθήσεις τους εμπλεκόμενους σε πράξη. Η συγκεκριμένη μελέτη θέτει ως προϋπόθεση την παραγωγή ενός προσωπικού σχεδίου ανοιχτής κυβέρνησης για κάθε υπηρεσία/υπουργείο  μέσα σε 120 μέρες αλλά επίσης και την “απελευθέρωση” τουλάχιστον 3 τόμων υψηλής αξίας δεδομένων σε ανοιχτή μορφή μέσα σε 45 για κάθε τμήμα τους. Τέτοιες αμετακίνητες προθεσμίες προσδίδουν μεγάλο ειδικό βάρος στην σπουδαιότητα των ενεργειών και οδηγούν τα αποτελέσματα μπροστά.

Οι βασικές αξίες της διαφανούς κυβέρνησης παρουσιάζονται ως εξής και είναι σημαντικό πιστεύω να μπορέσουμε να απορροφήσουμε δημιουργικά όσο περισσότερη πληροφορία μπορούμε. Τα παρακάτω αποτελούν μετάφραση από το αυθεντικό κείμενο τοποθέτησης όπως είχε παρουσιαστεί το 2007 από επιτροπή υπό τους Tim O’Reilly και Carl Malamud [2].

Τα κυβερνητικά δεδομένα θα θεωρούνται ανοιχτά, αν διατίθενται με τρόπο που συνάδει με τις παρακάτω αρχές:

1. Πλήρη Όλα τα δημόσια δεδομένα διατίθενται χωρίς περιορισμό. Δημόσια είναι όλα τα δεδομένα που δε υπόκεινται σε αναγκαίο περιορισμό λόγω προσωπικής φύσης ή διαβάθμισης

2. Πρωτογενή δεδομένα είναι αυτά που συλλέγονται στην πηγή της δημιουργίας του και διαθέτουν τον υψηλότερο βαθμό κατάτμησης (κβαντοποίησης) χωρίς αλλαγές ή συγχωνεύσεις.

3. Τα δεδομένα δημοσιεύονται όσο το δυνατό γρηγορότερα ώστε να διατηρούν την χρησιμότητά τους.

4. Τα δεδομένα είναι ευρέως διαθέσιμα στο μεγαλύτερο δυνατό εύρος χρηστών και χρησιμοτήτων.

5. Τα δεδομένα θα πρέπει να βρίσκονται σε μορφή φιλική προς υπολογιστική επεξεργασία από την υπάρχουσα τεχνολογία.

6. Δεδομένα χωρίς διακρίσεις. Τα δεδομένα είναι διαθέσιμα σε όλους/ες του ενδιαφερόμενους/ες χωρίς την ανάγκη εγγραφής προσωπικών δεδομένων.

7. Ανοιχτά δεδομένα. Τα δεδομένα θα πρέπει να διατίθενται σε μορφή της οποίας καμία οντότητα δεν θα έχει αποκλειστικό έλεγχο ή πνευματικά δικαιώματα.

8. Αποποίηση πνευματικών δικαιωμάτων. Τα δεδομένα δεν θα δεσμεύουν πνευματικά δικαιώματα, πατέντες, λογότυπα κτλ. Λογικοί περιορισμοί θα μπορούν να επιβληθούν σε περιπτώσεις ανάγκης προσωπικής προστασίας δεδομένων, ασφάλειας ή διαβάθμισης.

   Τα δεδομένα που εισέρχονται σε αυτές τις κατηγορίες θα πρέπει να είναι επιθεωρίσιμα[sic].

Διευκρινήσεις

1. “Δημόσια” σημαίνει:
   Οι αρχές των Ανοιχτών Δεδομένων Διακυβέρνησης δεν διευκρινίζουν ποιά δεδομένα θα πρέπει να είναι δημόσια και ανοιχτά. Η ιδιωτικότητα, η ασφάλεια και άλλες αφορμές θα μπορέσουν νόμιμα (και δίκαια) να εμποδίσουν δεδομένα από την διαμοίραση τους με το κοινό. Αντ’αυτού αυτές οι οδηγίες ορίσουν τις συνθήκες ώστε δημόσια δεδομένα να χαρακτηρίζονται “ανοιχτα”.

2. “Δεδομένα” σημαίνει:
   Ηλεκτρονικά αποθηκευμένες πληροφορίες ή καταγραφές. Παραδείγματα περιλαμβάνουν έγγραφα, βάσεις δεδομένων συμβολαίων, απομαγνητοφωνήσεις συνομιλιών, και οπτικό-ηχητικές καταγραφές γεγονότων.
   Ενώ μή-ηλεκτρονικές πηγές πληροφορίας, όπως φυσικά αντικείμενα, δεν εμπίπτουν στις αρχές των Ανοιχτών Δεδομένων Διακυβέρνησης, ενθαρύνεται η πρακτική της ψηφιοποίησης του εν λόγω υλικού στο βαθμό που είναι εφικτό.

3. “ επιθεωρίσιμα” σημαίνει:
   Θα πρέπει να οριστεί ένα άτομο επικοινωνίας όταν το κοινό προσπαθεί να χρησιμοποιήσει τα δεδομένα
   Θα πρέπει να οριστεί ένα άτομο επικοινωνίας όταν γίνονται παράπονα σχετικά με παραβιάσεις των αρχών χρήσης
   Μία δικαστική αρχή θα πρέπει να έχει τη δικαιοδοσία να επιθεωρήσει αν η υπηρεσία διαχείρισης των δεδομένων έχει εφαρμόσει τις αρχές ορθά.

Η ανακοίνωση φαίνεται να καλύπτει αρκετά από τα σημεία αν και με αρκετά “αν” όπως δηλώνει και το techpresident.com [1]. Το βασικό είναι να μείνουμε στις ανωτέρω αρχές όπως τέθηκαν. Πολύ σημαντική είναι η δυνατότητα ελέγχου της επιλογής και εφαρμογής των αρχών διαχείρισης στα δεδομένα. Να έχει την δυνατότητα ο/η κάθε πολίτης να ελέγχει τον μηχανισμό τοποθέτησης δεδομένων με ταυτόχρονη δικαστική διέξοδο, από δικαστές γνώστες του αντικείμενου.

Πρόσφατα είχαμε από την αντίπερα όχθη της Αμερικής, την πρώτη υλοποίηση ανοιχτών κρατικών δεδομένων από το Ηνωμένο Βασίλειο της Βρετανίας [3]. Υπό την καθοδήγηση του Sir Tim Berners-Lee [4] η κυβέρνηση της Βρετανίας επιχειρεί την δημοσίευση ενός μεγάλου μέρους της κρατικής πληροφορίας σε ένα ανοιχτό μοντέλο παροχής. Ήδη υπάρχει πληθώρα σετ δεδομένων στον ιστοχώρο. Από μία πρόχειρη ματιά που έριξα όμως διαπίστωσα μια ανομοιογένεια στον τύπο των δεδομένων. Βρήκα απλά παραπομπές που με οδηγούσαν στους επιμέρους ιστοχώρους με τα δεδομένα σε μορφές, pdf, xls, doc κτλ.[5]

Θα προτιμούσα να έβλεπα μια ενιαία αντιμετώπιση στη μορφή της διαμοίρασης των δεδομένων. Είναι ήδη όμως εμφανής η ενεργή παρουσία των εθελοντών προγραμματιστών στην δημιουργία καινοτόμων εφαρμογών με την χρήση αυτών των δεδομένων. [6]

Στην ελληνική περίπτωση θα ήταν μια ιδανική ευκαιρία, μια και δυστυχώς δεν υπάρχει κανένα σύγχρονο πρότυπο διαχείρισης δεδομένων, να ξεκινούσαμε από το μηδέν και να υλοποιούσαμε ένα σύστημα συλλογής και επαναδιανομής δεδομένων μεταξύ των κρατικών υπηρεσιών και των πολιτών. Οι βασικές δεσμεύσεις θα έπρεπε να περιλαμβάνουν την υιοθέτηση ανοιχτών πρωτοκόλλων όπως το ODF πχ.[7] Το συγκεκριμένο πρωτόκκολο αρχείων εκτός του γεγονότος ότι δημιουργείται από πλατφόρμες ανοιχτού λογισμικού (βλ. OpenOffice), το οποίο εκμηδενίζει το κόστος τους προϋπολογισμού τους, έχει το θετικό ότι μπορεί να μετασχηματιστεί “εύκολα” σε εναλλακτικούς τύπους δεδομένων. Για παράδειγμα θα μπορούσαμε να πάρουμε το σενάριο ενός αρχείου .ods (spreadsheet/λογιστικό φύλλο). Στην προκειμένη περίπτωση θα μπορούσαμε να υποθέσουμε μια τυποποιημένη φόρμα φορολογίας. Κάθε φορολογούμενος θα μπορούσε να συμπληρώσει την δήλωσή του ηλεκτρονικά στο λογιστικό φύλλο, αναφέροντας και όλες τις αποδείξεις που προσυποβάλλονται. Παρόμοια κατάθεση θα μπορούσε να γίνεται και από τα λογιστήρια των εταιριών, με ένα ποιο ανεπτυγμένο μοντέλο όμως που θα επανέλθω σε μελλοντικό άρθρο. Ανα την συμπλήρωση της δήλωσης θα γίνεται αποστολή σε ειδική ηλεκτρονική υπηρεσία του Υπουργείου Οικονομικών. Το πρόβλημα και το κόλλημα από το σημείο αυτό και μετά είναι ότι αχρηστεύεται όλη η εργασία και δουλειά που έχει καταβάλλει ο φορολογούμενος με την επανεισαγωγή των φορολογικών στοιχείων από τους φοροτεχνικούς υπαλλήλους στο επιμέρους σύστημα του Υπουργείου. Πιστεύω ότι θα πρέπει να παρακάμπτεται αυτό το σκέλος. Όχι του ελέγχου αλλά της χειροκίνητης εισαγωγής. Το αρχείο .ods είναι στην ουσία ένας συμπιεσμένος φάκελος που περιλαμβάνει τα στοιχεία του εγγράφου με την μορφή XML. Το απλούστερο σε αυτή τη περίπτωση θα ήταν μία αναδόμηση του δέντρου του XML σε μια μορφή JSON. Η συγκεκριμένη μορφή έχει τα εξής χαρακτηριστικά. Αφότου δημιουργηθεί μπορεί να αποθηκευτεί σε βάσεις δεδομένων αλλά και να παρέχεται σε οποιαδήποτε web app η οποία χρησιμοποιεί JavaScript. Η δημοφιλία αυτής της γλώσσας την κάνει ιδανική για την επανάχρηση των δεδομένων. Σε κάθε περίπτωση όμως τα δεδομένα στην βάση δεδομένων θα πρέπει να μετασχηματίζονται στο πρότυπο RDF.[8]

Το πρότυπο αυτό συμβαδίζει με την ιδέα του Σημειολογικού Διαδικτύου και των διασυνδεδεμένων δεδομένων.[9] Είναι επίσης στενά ενσωματωμένο με το Drupal [10] καθιστώντας το ιδανικό εργαλείο για την κατασκευή front-end ιστοχώρων.

Το ιδανικό χαρακτηριστικό με αυτής της μορφής τα δενδροειδή πρότυπα αρχείων είναι η “σχετικά” εύκολη μετάλλαξη τους σε έτερα πρότυπα, ανάλογα με τις τρέχουσες ανάγκες.

Θα επανέλθω σύντομα με σχετικό άρθρο στο θέμα των λογιστικών δεδομένων των εταιριών.

Ευχαριστώ για την υπομονή σας να διαβάσετε μέχρι το τέλος!!!

Χρίστος.

———————— Παραπομπές ————————-

[1] The Open Government Directive has dropped. Here’s what’s in it — and why it’s a big deal.

[2] Open Government Working Group

[3] Unlocking innovation – Data.gov.uk – Working with UK Public Sector information and data

[4] Tim Berners-Lee unveils government data project – Ομιλία του ιδίου για το σημασιολογικό διαδίκτυο

[5] Accident and emergency statistics – Data.gov.uk
[6] Apps List – Data.gov.uk
[7] OpenDocument Format – Wikipedia entry
[8] RDFa (or Resource Description Framework – in – attributes) -Wikipedia entry
[9] RDFa Primer – W3C
[10] RDFa in Drupal – examples and use cases

Tagged: Ανοιχτα δεδομενα, Πολιτικη ]]> http://delivorias.me/2010/01/31/%ce%b1%ce%bd%ce%bf%ce%b9%cf%87%cf%84%ce%ac-%ce%b4%ce%b5%ce%b4%ce%bf%ce%bc%ce%ad%ce%bd%ce%b1-linked-data-rdfa/feed/ 0 55.962008 -3.224290 55.962008 -3.224290 cmd Linked Data http://delivorias.me/2009/12/29/%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ac%ce%b8%ce%b5%cf%83%ce%b7-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%84%ce%ac%cf%83%ce%b5%cf%89%ce%bd-%cf%83%cf%84%ce%bf-labs-opengov-gr/ http://delivorias.me/2009/12/29/%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ac%ce%b8%ce%b5%cf%83%ce%b7-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%84%ce%ac%cf%83%ce%b5%cf%89%ce%bd-%cf%83%cf%84%ce%bf-labs-opengov-gr/#comments Tue, 29 Dec 2009 00:27:50 +0000 Christos Delivorias http://delivorias.me/2009/12/29/%ce%ba%ce%b1%cf%84%ce%ac%ce%b8%ce%b5%cf%83%ce%b7-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%84%ce%ac%cf%83%ce%b5%cf%89%ce%bd-%cf%83%cf%84%ce%bf-labs-opengov-gr/ ]]> Κατέθεσα τις προτάσεις που περιλαμβάνω εδώ στο ιστολόγιο στην πλατφόρμα καταχώρησης του labs.opengov.gr.
Θα εκτιμούσα τα σχόλιά σας – είτε θετικά είτε αρνητικά – πάνω στην βιοσιμότητα αυτών των ιδεών.
Αν έχετε ιδέες πάνω στο θέμα, είναι μια καλή ευκαιρία να της καταθέσετε. Τα πλεονεκτήματα που θα προκύψουν αν αξιοποιηθούν υπερμετρούν την αμφιβολία και τον πιθανό σκεπτικισμό

Περισσότερα στο προφίλ μου. Οι προτάσεις βρίσκονται σε μια σύνδεση, που η αλήθεια είναι δεν είναι πολύ αυτονόητη, δίπλα από την λέξη Προτάσεις. Τα δύο μαθηματικά σύμβολα του μεγαλύτερο από (>>).

Happy posting!

Μόλις κατάφερα και είδα το ντοκιμαντέρ του Σ. Θεοδωράκη γύρω από την δολοφονική επίθεση ενάντια στην Κωνσταντίνα Κούνεβα. Και ομολογώ πως δυσκολεύομαι να αποτυπώσω με λόγια το πώς με έκανε να αισθανθώ ο λόγος και η σκέψη αυτής της γυναίκας. Δεν προσπαθώ να φαντασιώσω ήρωες. Ήρωες όμορφους να τους παρατηρείς αλλά απόμακρους να τους μιμηθείς και να τους ακολουθήσεις. Έβλεπα και άκουγα μια γυναίκα μπροστά μου, που όπως το έθεσε και ένας από τους γιατρούς της, είναι ίσως από τους δυνατότερους ανθρώπους που έχω παρακολουθήσει. Και αυτό που με εντυπωσίαζε όσο παρακολουθούσα τον λόγο της ήταν το γεγονός ότι είχε απόλυτη πίστη και διαύγεια των ιδεών που μετέφερε. Όταν την άκουσα να αναφέρει ότι η δράστης που αποπειράθηκε να την δολοφονήσει μάλλον υποφέρει χειρότερα από αυτή, δεν είδα μια προσπάθεια απόκρυψης του τι πραγματικά ένιωθε, ώστε να προβάλει μια μεγαλοπρέπεια που περιμέναμε να δούμε από μία ηρωίδα. Είδα την πραγματική της αντίληψη για τους ανθρώπους και την ζωή. Και πολλές φορές η άποψη της ήταν τόσο μεστά σοφή που με τρόμαζε το γεγονός ότι άνθρωποι σαν την Κωνσταντίνα, όχι μόνο δεν αναγνωρίζεται η αξία συνεισφοράς  τους στην κοινωνία, αλλά θεωρούνται και εύκολα αναλώσιμοι όταν ταράζουν τα λιμνάζοντα υγρά.

Ομολογώ πως ήταν δύσκολο να μην σκέφτομαι τις βουδιστικές αρχές περί επιθυμίας και πλάνης και να ακούω την Κωνσταντίνα να λέει πως δεν της αρέσει το τσιφτετέλι γιατί υποβιβάζει την γυναίκα απλά σε μια επιθυμία και πως η επιθυμία σου θολώνει την ουσία της ζωής. Και θα διαφωνήσω με το άρθρο της κ. Βαγιάνη που παραθέτω παρακάτω, ότι οι απόψεις της είναι ακραίες. Έχει τεράστια διαφορά το να έχεις ακραίες απόψεις με το να έχεις απόλυτα κρυσταλλωμένες και σαφείς απόψεις. Όταν παρομοιάζει τις θρησκείες με παρακαταθήκες σοφίας και ότι το βασικό στην ζωή είναι οι προσωπική σοφία που αποκομίζει κανείς, δεν μπορώ παρά να σωπάσω. Όταν αναφέρει ότι μια καλή συνήθεια μπορεί να πάρει ολόκληρη ζωή να αποκτήσεις, αλλά μια κακή παίρνει μόνο μια στιγμή, απορώ χωρίς υπερβολή πως είναι δυνατό να χωρά τόση σοφία σε τόσο λίγο χρόνο, σε ένα μέσο προβολής που είχα χάσει κάθε ελπίδα να μεταδίδει γνώση και σοφία.

Πόνεσα όμως όταν την άκουσα να λέει ότι τα δύο πράγματα που της λείπουν πολύ είναι η οικογένειά της και η ανάγνωση των βιβλίων της. Και το τελευταίο ίσως είναι κάτι που δεν θα μπορέσει εύκολα να ξανακάνει, λόγω της βλάβης που προκάλεσε το οξύ στα μάτια της. Και είναι κάτι που δεν θέλω να το αφήσω έτσι. Είναι κάτι που μπορούμε να αλλάξουμε. Και σίγουρα η Κωνσταντίνα δεν είναι η μοναδική αποκλεισμένη από το να μπορεί να αντλεί χαρά μέσα από τα βιβλία.

Αυτό που σκέφτομαι είναι η υλοποίηση κάποιου τρόπου ανάγνωσης βιβλίων σε ανθρώπους που το έχουν ανάγκη. Το ξέρω ότι υπάρχει και η επιλογή των ηχητικών βιβλίων, αλλά αφενός δεν υπάρχει μεγάλος αριθμός βιβλίων σε ελληνική ανάγνωση και αφετέρου χάνει ίσως κάτι από το άμεσα ανθρώπινο που θα μετέφερε η απευθείας ζωντανή ανάγνωση ενός βιβλίου. Αυτό που σκεφτόμουν θα είχε να κάνει με την απευθείας ανάγνωση σε μικρό αριθμό ανθρώπων  μέσω τηλεφωνικής πλατφόρμας και σε συμφωνημένη ώρα και διάρκεια, μέρος ενός βιβλίου. Δεν γνωρίζω ποιος πρέπει να είναι ο ακριβής αριθμός έτσι ώστε να μην προκαλεί την μήνη των εταιριών με τα πνευματικά δικαιώματα, αλλά πιστεύω ότι είναι ένας εφικτός τρόπος μέσω του οποίου δωρίζοντας λίγο προσωπικό χρόνο ο καθένας και καθεμία μας θα μπορούσαμε να προσφέρουμε τόσα πολλά σε τόσους πολλούς.

Μου έρχεται πάλι στο μυαλό το κτίριο που περιέγραψε η Κωνσταντίνα ως παρομοίωση της κοινωνίας. Μην παίρνεται απαραίτητα τους αρνητικούς συνειρμούς που μπορεί να σας έρχονται στο μυαλό περί όλων των τούβλων στην σειρά. Αντιθέτως σκεφτείτε πώς το όλο οικοδόμημα εξαρτάται από το καθέναν/μια από εμάς να κρατά όλο το οικοδόμημα στέρεο με δυνατούς και αληθινούς δεσμούς με όσους βρίσκονται κοντά μας. Και με το κοντά δεν εννοώ αποκλειστικά την ευρύτερη οικογένεια του καθενός, αλλά τους ανθρώπους που εργαζόμαστε μαζί, διασκεδάζουμε μαζί, παλεύουμε για κοινές ιδέες μαζί. Αυτές οι σχέσεις πλέκουν τον αλληλο-πλεκόμενο ιστό που η Κωνσταντίνα παρομοιάζει ως κτίριο.

Θα κλείσω με μία μόνο φράση της Κωνσταντίνας που μου έμεινε στο τέλος:

«Ο φόβος δεν βοηθά, ο φόβος δεν σε αφήνει να είσαι ελεύθερος, ο φόβος είναι καταστροφή»

Αν ενδιαφέρεστε για την δημιουργία μιας τέτοιας προσπάθειας, ή έχετε κάποια άλλη ιδέα εναλλακτικά, μην διστάσετε να αφήσετε μήνυμα.

Παραπομπές
—————–

Άρθρα @ Παρουσίαση Εκπομπής – Ρ.Βαγιάνη – Ανακοίνωση επικύρηξης

Οπτικό Υλικό @ Ολόκληρη η συνέντευξη – YouTube – Protagon.gr – 8 στιγμιότυπα που δεν μεταδόθηκαν

Facebook @ Σελίδα συμπαράστασης

θα ήθελα να σας τραβήξω την προσοχή σε μια καινούργια υπηρεσία του BBC. Είναι κατα την γνώμη μου και άλλων επίσης από τις σημαντικότερες τεχνολογικές αλλαγές στην λειτουργία της πολιτικής εδώ και πολύ καιρό. Δεν προσπαθώ να μεγαλοποιήσω το γεγονός αλλά πρόκειται για μια εντυπωσιακή υπηρεσία η οποία προσφέρει δυνατότητα αναζήτησης λέξεων κλειδιών,  ανάμεσα στα προφορικά!! λεγόμενα όλων των επιτροπών, συμβουλίων και λειτουργειών της αγγλικής, ουαλικής και σκωτικής βουλής. Και για όσουν έχουν ακούσει σκωτικά ή ακόμα περισσότερο ουαλικά αυτό είναι ένα εντυπωσιακό εγχείρημα.:)

Η συγκεκριμένη υπηρεσία είναι ένα σημαντικό μέρος της μορφής ενημέρωσης και πρόσβασης στην επικοινωνία που περιγράφω και στο άρθρο μου περι της ανοιχτής ηλεκτρονικής συγκυβέρνησης. Φέρνει τον οποιοδήποτε ενδιαφερόμενο/η σε άμεση επαφή σε θέματα που τον /την ενδιαφέρουν σχετικά με τρέχοντα θέματα της νομοθετικής πολιτικής.

Αδυμονώ πραγματικά για μία προσαρμογή στα ελληνικά δεδομένα. Αυτού του είδους την κρατική τηλεόραση πρέπει να απαιτούμε. Σε τέτοιες τεχνολογίες πρέπει να απαιτούμε να διοχετεύεται χρηματοδότηση.

Αν και διατηρώ τους ενδοιασμούς μου για την γενική εφαρμογή μιας τέτοιας θεωρίας, όπως για παράδειγμα της αντι-γνώμης που θέτει “Αφού οι πολλές επιλογές βλάπτουν, ας περιορίσουμε κάποιες ελευθερίες/επιλογές από την καθημερινότητα”, δεν μπορώ να μην αναρωτιέμαι για το κατα πόσο έχει δίκιο στην γενικότερη τοποθέτησή του. Είναι πολύ εύκολο να οδηγηθείς σε ολοκληρωτικές και απολυταρχικές νοοτροπίες κατ’αυτό τον τρόπο. Από την άλλη μεριά θα πρέπει να αναρωτηθούμε σε τί μας οφέλησε αυτή η πληθώρα των καταναλωτικών επιλογών. Και το οριοθετώ στις καταναλωτικές επιλογές αφενός γιατί και ο ίδιος ο καθηγητής Swartz μιλά βασικά για αγαθά και αφετέρου γιατί δεν είμαι σίγουρος κατα πόσο είναι σωστό να εφαρμοστεί αυτή η οπτική σε ιδεές, ιδανικά ή ελευθερίες.

Η διάλεξη είναι στα αγγλικά, αλλά θα παραθέσω εδώ τις βασικές τοποθετήσεις όπως τις κατέγραψα/κατάλαβα από την διάλεξή του, σε περίπτωση που δεν μπορείτε ή δεν θέλετε να παρακολουθήσετε όλη την ομιλία. Το βασικό επιχείρημα του καθηγητή Swartz τίθετε στην έννοια της ελευθερίας της επιλογής. Είναι η πάγια άμεση ή έμμεση παραδοχή των περισσοτέρων μας ότι με περισσότερες επιλογές αυξάνονται οι πιθανότητες ευχαρίστησης. Η πραγματικότητα που προτείνεται είναι ότι το κόστος των χαμένων ευκαιριών αφαιρεί από την ευχαρίστηση της επιλογής, ασχετως του μεγέθους αυτού του κόστους. Και ακόμα περισσότερο κατα ην γνώμη μου όταν το κόστος αυτό καρπώνεται άμεσα από κάποιους τρίτους/ες. Τότε είναι που το προσωπικό κόστος της χαμένης ευκαιρίας μεγενθύνεται ξεπερνώντας την προσωπική επιτυχία, ακόμα και αν δεν είναι πραγματικά μεγαλύτερο. Είναι αδύνατο στην σημερινή κοινωνία να ευτυχίσουμε με την προσωπική μας επιτυχία αν ταυτόχρονα κάποιος/α άλλη καρπώνεται τις επιλογές που δεν επιλέξαμε.

Εν μέσω όλων αυτών των σκέψεων περί μη ανάληψης επιλογής λόγω του φόβου της εγκατάληψης όλων των άλλων επιλογών, οδηγούμαστε στην παράλυση και την ακινησία αποφάσεων. Μια από τις βασικές τοποθετήσεις του καθηγητή είναι ότι προσθέτοντας επιλογές, κλιμακώνουμε τις προσδοκίες και υποβιβάζουμε με αυτό τον τρόπο την απόλαυση της επιλογής, μιάς και πολύ σπάνια ανταποκρίνεται στην τελειότητα των προσδοκιών μας. αναφέρει χαρακτηριστικά ένα παράδειγμα αγοράς ρούχων.

Κατα την διάρκεια της ζωής του υπήρχε μία επιλογή παντελονιού τζίν. Το αγόραζες, δεν σου έκανε και ταυτόχρονα ήταν και άβολο. Με το χρόνο όμως προσαρμοζόταν σε εσένα ( ή εσύ σε εκείνο!). Τώρα πηγαίνοντας σε ένα κατάστημα ρούχων τζίν, κατακλύζεται με μια πληθώρα επιλογών διαφορετικών τύπων, είδους και ραψίματος τζίν. Φεύγοντας από το κατάστημα είχε αγοράσει το τζίν με την καλύτερη εφαρμογή μέχρι τώρα, αλλά δεν ένιωθε καλύτερα. Έχοντας δεκάδες επιλογές και ίσως ακόμα περισσότερους συνδυασμούς, οι προσδοκίες του για το τέλειο τζίν δεν επαλυθεύτηκαν. Είναι ισως και απίθανο να επαληθευτούν μιας και δεν υπάρχει πραγαμτική τελειότητα ( αν και αυτό ειναι ένα θέμα από μόνο του).  Ταυτόχρονα με την έλλειψη ικανοποίησης, ταυτόχρονα λαμβάνουμε και την ενοχή και απογοήτευση ότι με τόσες επιλογές στην διαθεσή μας, δεν υπάρχει κανένας άλλος να κατηγορήσουμε από τον εαυτό μας για αυτή την αποτυχία. Είναι προσωπική αποτυχία κατάκτησης της ευτυχίας. Και λόγω αυτού βυθιζόμαστε σε ακόμα μεγαλύτερη απογοήτευση.

Φαντάζομαι ότι ένα απόσταγμα αυτής της θεωρίας σκέψης θα είναι και:

Χαμηλές προσδοκίες, υψηλές ελπίδες

Ταυτόχρονα με όλα αυτά αναρωτιέμαι αν εφαρμόζονται στην σημερινή κοινωνία τεχνικές οι οποίες μας οδηγούν σε αυτή την παράλυση που αναφέρει ο καθηγητής στην διάλεξή του. Ποιός είναι ο ρόλος των pulp media (μέσα “μαζικής” ενημέρωσης) στην σημερινή παράλυση της ενημέρωσης;

Είναι πιστεύω ένα σημαντικό θέμα που προκύπτει από τους απότερους σκοπούς αυτών των μέσων. Δεν θέλω να αναφερθώ σε κάτι συγκεκριμένα, αλλά όλοι γνωρίζουμε για το είδος της πληροφόρησης που αναφέρω. Μια πληροφόρηση που ως βασικό σκοπό έχει να μας γεμίσει με κάθε είδους άχρηστη πληροφορία, μέχρις ότου παραλύσουμε από την υπερφόρτωση των επεξεργαστικών κέντρων μας. Με τόση πληροφορία διαθέσιμη είναι δύσκολο να φιλτράρουμε ότι δεν είναι πραγματικά σημαντικό.

Σε αυτό το σημείο θα ήθελα να παρεμβάλω μια αναδύουσα ιδέα περι επαφής με την πληροφορία. Δεν έχω σκοπό να καρπωθώ την δημιουργία της, αλλα και ταυτόχρονα δεν θυμάμαι ακριβώς πού διάβασα την σχετική φράση. Η άποψη αυτή ανέφερε ότι: “Η πληροφορία που με ενδιαφέρει, θα με βρεί μόνη της”. Και είναι μια πραγματικά πολύ ενδιαφέρουσα αντίληψη. Είναι κάτι που παρατηρώ να συμβαίνει με το Twitter και την just-in-time πληροφορία. Δεν είμαι χρήστης του twitter αλλά αντιλαμβάνομαι την χρηστικότητά του σχετικά με την ενημέρωση, χωρίς να αμελώ το γεγονός ότι μπορεί να καθοδηγηθεί ώς μέσο. Είναι όμως σημαντικό να κινηθούμε προς μια πληροφόρηση που φιλρταρισμένη μέσω ανθρώπινων κοινωνικών εξαγνιστών, καταφέρνει να μεταδίδει μόνο τις σχετικές για εμένα πληροφορίες. Καταφέρνει να με ενημερώνει απαλλάσοντάς με από υπερφίαλες πληροφορίες.

Το συγκεκριμένο κείμενο αντιπροσωπεύει κάποιες σκέψεις που προσπάθησα να τοποθετήσω σε ένα πλαίσιο εφαρμογής σχετικά με μια υλοποιήσιμη μορφή συγκυβέρνησης. Πιστεύω πραγματικά ότι χρειάζονται ριζικές αλλαγές στην νοοτροπία και στην αντίληψη των πολιτών της Ελλάδας. Μια αλλαγή που θα πρέπει να βοηθηθεί και από τις κατάλληλες τεχνολογικές υποδομές. Η παρακάτω πρόταση είναι μια προσπάθεια αποτύπωσης ενός γενικού σχεδιαγράμματος σχεδιασμού και εφαρμογής μιας τέτοιας υποδομής.

Η πρόταση σε πιο αναλυτικη μορφή
Εναλλακτική μορφή (Google Docs)

———————————————–

Χαλκίδα, Αύγουστος 2009

Το βασικό πρόβλημα της διαφθοράς στον πολιτικό και κοινωνικό τομέα της Ελλάδας είναι η μη ύπαρξη απολογισμού της ροής του χρήματος προς τα άτομα εξουσίας και η τελική επιρροή του στις αποφάσεις και τη νομοθεσία. Εφόσον δεν υπάρχει καταλογισμός της επιρροής των επιχειρηματικών συμφερόντων μέσω νομίμων και μη συνεισφορών, πώς είναι δυνατό να αναγνωρίσουμε την αρνητική επιρροή του χρήματος στην κοινωνική ανάπτυξη;

Η μοναδική αντιμετώπιση της γάγγραινας που ονομάζεται διαφθορά είναι η πραγματική και ανοιχτή διαφάνεια. Το βασικό πρόβλημα του πόθεν έσχες, είναι η κλειστή φύση του. Ελέγχεται μέσα στην βουλή από τους ίδιους του βουλευτές με την επιστασία των δημοσιογράφων, η οποία μπορεί να είναι εξίσου εύκολα ελεγχόμενη. Ο μοναδικός τρόπος κατάργησης αυτών των στεγανών της πληροφόρησης είναι η απελευθέρωση της πληροφορίας σε ανοιχτή και εύκολα προσβάσιμη μορφή. Ο/η κάθε πολίτης να είναι δυνάμενος/η να έρθει σε επαφή με κάθε πληροφορία που αφορά τον ίδιο, τον τόπο του/ης και τον βουλευτικό εκπρόσωπό του/ης.

Μέσα από ένα σύστημα συλλογής πληροφοριών, ανάμειξης των και επαναδιάθεσής των προς κάθε ενδιαφερόμενο, οποιοσδήποτε ενεργός πολίτης δύναται να συλλέξει όλες τις πληροφορίες που τον ενδιαφέρουν. Παρακάμπτοντας κατά αυτόν τον τρόπο οποιαδήποτε στρόφιγγα σύσφιξης της πληροφορίας και διανέμοντας όλο το υλικό ανά πάσα στιγμή και σε κάθε ενδιαφερόμενο, καταστούμε εξαιρετικά δυσχερή την απόκρυψη και την συνενοχή σε πράξεις διαφθοράς.

Ανοιχτή διακίνηση πληροφοριών και στοιχείων αναιρεί την ανάγκη ύπαρξης συνενόχων και εκβιαστών. Αν κανείς δεν ελέγχει αυτή την πληροφορία εξαλείφονται οι δέσμιοι της ενημέρωσης και όλοι γίνονται συνυπεύθυνοι για τον έλεγχο των ατόμων στην εξουσία. Καθένας αποκτά την δύναμη του ελέγχου. Καθένας αποκτά την ευθύνη της ενεργής προστασίας του ευρύτερου κοινωνικού συνόλου. Κανένας δεν θα διαθέτει πλέον την δικαιολογία τής άγνοιας και της αποκοπής από την ελεύθερη ενημέρωση.

Πιστεύω ότι έχει φτάσει ο χρόνος και πιθανά όπως διαφαίνεται και το πλήρωμα που θα επιχειρήσει να φέρει την ελληνική πραγματικότητα στην τεχνολογική πραγματικότητα των υπολοίπων ανεπτυγμένων χωρών. Εκτός από την θέληση χρειάζεται και όραμα. Το πρόβλημα με την τεχνολογία είναι ότι δεν έχει μακέτες, δεν έχει – απαραίτητα – μοντέλα τελικής λειτουργίας. Πολλές από τις ιδέες και αρχές της τεχνολογίας συντάσσονται και αναπτύσσονται εν αρχή αφαιρετικά. Είναι το τελικό όραμα των συντελεστών ανάπτυξης που οδηγούν ένα έργο στον τελικό του προορισμό. Αυτός ο προορισμός πρέπει να είναι ένα ανοιχτό, αξιοκρατικό και φερέγγυο σύστημα πληροφόρησης. Χρησιμοποιώ την ευρύτερη πιθανή έννοια της λέξης πληροφόρησης. Όπως αναφέρω και στον πιο λεπτομερή σχεδιασμό που παρατίθεται παρακάτω, το συνολικό υπόβαθρο είναι μια πλατφόρμα υποδομής και όχι απλά μια ιστοσελίδα. Έχει να κάνει με την ελευθέρωση της πληροφορίας προς χρήση του/της κάθε πολίτη.

Κάθε ενδιαφερόμενος/η θα μπορεί να αναπτύσσει τα δικά του/ης εργαλεία διαχείρισης και επανασύμπτηξης πληροφοριών για την εξαγωγή σχετικών στοιχείων. Ο ρόλος του κράτους σε αυτή τη διαδικασία θα είναι η εύρωστη συλλογή και αναδιανομή όλων αυτών των πληροφοριών και όχι το πώς χρησιμοποιούνται. Δεν θα μπορεί να απαγορεύει την χρήση αυτών των δεδομένων από κανένα. Μοναδική εξαίρεση θα αποτελεί η περίπτωση παραβίασης του ηθικού κανόνα περί ελεύθερης διακυκλοφορίας [sic] της πληροφορίας.

Οι βουλευτές είναι η ηθική πυξίδα ενός λαού και πραγματικά έχεις την διακυβέρνηση που σου αξίζει, διότι την ανέχεσαι να υπάρχει. Αν εξωθήσουμε τους βουλευτικούς αντιπροσώπους προς την ηθική και την διαφάνεια που εκφράζει τις ελπίδες και τα όνειρα των περισσότερων από εμάς, τότε αυτό το ρεύμα τροποποίησης του ηθικού επιπέδου των αντιπροσώπων θα απαιτήσει άλλα επίπεδα αρετής και ηθικής από όλους μας. Και τότε δεν θα υπάρχει καμία δικαιολογία, καμιά κρυφή συνωμοσία μας απέναντι σε όλους του υπόλοιπους στην εξουσία που εγκληματούν. Καθένας/μια θα είναι προσωπικά υπεύθυνος/η για τις πράξεις του/ης και υπόλογος/η προς κάθε ένα και μία πολίτη που ακολουθεί το ρεύμα αυτό της αλλαγής, με την ελπίδα και την πίστη ότι αλλάζοντας ένα ένα άτομο – αρχίζοντας από ανθρώπους κλειδιά στην εξουσία-, θα έχει την δυναμική να μας αλλάξει όλους προς ο καλύτερο. Το μόνο που χρειαζόμαστε είναι ένα φωτεινό παράδειγμα διαφάνειας και αρετής για να μας εμπνεύσει να προσπαθήσουμε λίγο περισσότερο.

Να γίνουμε σήμερα λίγο καλύτεροι/ες από εχθές.

Περαιτέρω τοποθετήσεις του κ. Παπανδρέου στο θέμα της ηλεκτρονικής κυβέρνησης